Rotterdamse Stadsfotograaf Henk Hartog.......deel 1

Terug naar Boeken Index

Rotterdamse Stadsfotograaf Henk Hartog....

Onderstaand een beschrijving van het leven van de in 2002 overleden Rotterdamse pers- en stadsfotograaf Henk Hartog.
Van zijn negatieven is het eerste van drie bijzondere fotoboeken samengesteld van het tijdvak 1960-1970.
Afgelopen maandag 16 november is het verschenen. Voorts openen oud-burgemeester Bram Peper van Rotterdam en mevrouw Truusje Hartog-Termijn.
Voor Rein Wolters is dit zijn 35ste boek dat hij schreef of aan meewerkte.

Stadsfotograaf Henk Hartog geëerd met boek én expositie in museum De Dubbelde Palmboom

In kringen van de gemeente Rotterdam kon stads- en nieuwsfotograaf Henk Hartog geen kwaad doen. Vijf burgemeesters en hun wethouders maakte hij als persfotograaf mee, acht gemeenteraden met elk 45 leden, vele ambtenaren en tientallen politie- en andere voorlichters. Bij diergaarde Blijdorp en krantenredacties was hij kind aan huis. Tipgevers met een leuk onderwerp wisten hem ook te vinden. Hartog maakte in zijn werk kennis met kopstukken zoals staatshoofden, bekende artiesten, sporthelden. Hij werkte eerst vanuit zijn woning in de Delfgaauwstraat en vanaf 1968 vanuit zijn woning op de hoek van de Rochussenstraat en de Heemraadssingel. In zijn werkkamer overleed hij thuis op 11 januari 2002 op de leeftijd van 62 jaar aan de gevolgen van een hartstilstand. Vele duizenden negatieven van velerlei onderwerpen zijn Henk’s erfenis en stuk voor stuk zijn het indrukwekkende en belangrijke getuigenissen van ruim veertig jaar Rotterdamse historie.

Hendrik Hartog werd op 4 november 1939 geboren als zoon van een monteur van jukeboxen en speelautomaten. Henk bleef het enige kind en doorliep na de lagere school zonder problemen de lagere technische school en was ook nog eventjes leerling van de middelbare technische school. Hij zag echter meer in de (pers)fotografie en bekwaamde zich daarin al tijdens het vervullen van zijn militaire dienstplicht in kazerne De Wittenberg in Garderen. Direct na zijn afzwaaien ging Henk in 1961 als freelancer aan de slag. Hij en zijn VW-kever met oranje zwaailicht (later tot zijn ergernis verboden) werden een vaste verschijning in Rotterdam. Op plaatsen waar iets aan de hand was verscheen Henk met zijn camera. Zijn kundige fotografie bracht hem in 1963 tot een nominatie voor de Zilveren Camera, de hoogste beloning die de Nederlandse persfotografie kent.
Het jaar daarop trad hij in het huwelijk met Truusje Termijn.
Henk was voor andere journalisten een doorgaans vriendelijke en gewaardeerde collega voor wie maar weinig te veel was. Soms tot ergernis van zijn vrouw die eigenlijk wel eens baalde dat Henk dag en nacht in de weer moest zijn om hun dagelijkse brood veilig te stellen. Truusje werkte aanvankelijk mee bij de verwerking van foto’s en het bezorgen ’s avonds van de afdrukken bij de krantenredacties. Bij nacht en ontij ging ze ook mee op pad om Henk bij het fotograferen assistentie te verlenen. Dat werd minder na de geboorte van hun zoon Peter (1966) en dochter Leonie (1971).
Henk’s inzet, vakmanschap en de kwaliteit van zijn foto’s werden alom gewaardeerd. Hij wist zich met zijn eigen mentaliteit staande te houden in het harde concurrerende wereldje van persfotografen onder wie vakgenoten met bekende namen als Ary Groeneveld en zijn collega Hans Keijzer, Peter Molkenboer, Ton den Haan, Geert Boon, Cor Vos en Paul Stolk (allen freelancers), vader en zoon Jan en Niels van der Hoeven, Hans Akkersdijk, Tieleman van Rijnberk (allen Het Vrije Volk) en Zier Oosterwijk (Rotterdams Nieuwsblad). Pais en vree was het onderling niet altijd omdat meestal wel werd geprobeerd de concurrentie af te troeven. Daarnaast was het oppassen voor en rekening houden met de voorlichters van gemeente, politie, brandweer en Rijksvoorlichtingsdienst (RVD). Hij moest vermijden om bij hen niet uit de maat te lopen, ze vooral niet bewust of onbewust te passeren en volstrekt niets te doen wat van hen niet mocht. Wie over de schreef ging, bleef een poos van directe medewerking verstoken. Henk Hartog hield zich aan die ongeschreven code, ook die keer toen een brandweerwagen met alle toeters en bellen voorbij zijn woning scheurde richting Lage Erfbrug. Henk zag de bluswagen slippen en omslaan. De manschappen kropen ongedeerd uit hun voertuig en Henk ...? Hij ondernam niets, maakte geen foto’s terwijl dat wereldplaten hadden kunnen zijn. Henk kon de ellende van de brandweermannen niet aanzien. Hij kende alle jongens die eruit kwamen en hen belachelijk maken in de krant kon Henk niet over zijn hart krijgen. Van het ongeluk werd geen persalarm gegeven. Henk was de enige fotograaf die wist hoe een en ander in zijn werk was gegaan. De politie matste de brandweer door in de dagelijkse persberichten alleen maar te vermelden dat ‘op weg naar een brandmelding een brandweerauto was geslipt’.
Henk Hartog ‘deed’ jaren achtereen in november de aankomst van Sint-Nicolaas in Rotterdam op de Parkkade met de Erasmus, het vlaggenschip van de Spido. Hij kwam altijd thuis met bijzonder mooie en aansprekende opnamen, niet alleen van Sint-Nicolaas maar alle onderwerpen die voor zijn lens kwamen. Dat bleek bij het uitzoeken van zijn omvangrijke negatievenarchief. De samenstellers van het boek, Rein Wolters, Arnoud Voet en Arnold Tak hebben genoten bij al het moois, dat zij nauwkeurig gerangschikt aantroffen. Henk Hartog was een harde werker en fotografeerde vaak onder moeilijke omstandigheden. Soms te midden van veel toegestroomde, duwende en trekkende belangstellenden, vaak onder erbarmelijke weersomstandigheden en dan moest hij ook nog eens rekening houden met slecht licht. Het is daarom des te opmerkelijker dat hij toch zo veel mooie opnamen heeft gemaakt. Veel van zijn foto's zijn onbekend gebleven. Tijdens het uitzoeken kwamen de samenstellers al snel tot de conclusie dat zijn opnamen zich met de beste van Henk’s tijdgenoten kunnen meten. Zijn bijzondere en treffende foto’s zijn in drie tijdvakken ingedeeld.
Van de foto’s tussen 1960 en 1970 is dit eerste boek samengesteld. Het ligt in hun voornemen in de nabije toekomst nog twee soortgelijke delen van de andere tijdvakken te maken. Vanaf 19 december is van werk van Henk Hartog een expositie ingericht in museum De Dubbelde Palmboom aan de Voorhaven in Delfshaven.
‘Henk Hartog Rotterdam gefotografeerd 1960 -1970’ telt 184 pagina’s met 176 foto’s in zwart-wit.
Prijs: 24,95 euro. Verkrijgbaar in de boekhandel of via
www.uitgeverijvoet.nl

Rotterdam toen en nu