Mossel- en Haringvrouwtjes......

Bedrijven Indexpagina

Misschien heb je je weleens afgevraagd, waarom de Maagd van Holland (het beeld op de Nieuwe Markt - staat er nog, ga maar kijken!), waarom de in dat beeld vereeuwigde schone eigenlijk "Kaat Mossel" genoemd wordt?

Dat hangt samen met een typisch fenomeen, namelijk dat van de mosselvrouwtjes. Op tal van plaatsen trof je die in de stad aan. Bij de Kolk naast het spoorviaduct, op het Oostplein - en op de Nieuwe Markt. Ze waren meest vlot van de tongriem gesneden en erg mondig uitgevallen. Als jouw gedrag hen niet beviel, dan vloekten ze je stijf. Allemaal eigenschappen die de Maagd van Holland ook werden toegeschreven.

Oostplein, circa 1910

Wat deden mosselvrouwtjes? Aan hun mosselkar kon je gekookte en rauwe mosselen eten voor een prikje. De vrouw achter de kar, meestal in een ruwe blauwe boezelaar gehuld, maakte de mosselen voor consumptie gereed. De klanten - zonder uitzondering mannen - kregen er een kommetje azijn bij. Zij wrongen met de hand een mosselschelp verder open, pulkten er de mossel uit, doopten deze even in de azijn en lieten hem dan met een voldaan gebaar in hun keel glijden. Hij schijnt zo lekkerder te zijn dan de mosselen welke in het meest luxe restaurant worden geserveerd door de meest appetijtelijke Zeeuwse schonen .... (volgens een verslagje uit die tijd). De geëmailleerde emmer, vóór onder op de kar, diende ongetwijfeld voor het "afwassen" van de gebruikte ruw aardewerken schoteltjes. Ik denk niet, dat de klanten er hun handen in wasten.

Heb je trouwens die "krul" gezien, vlak achter het mosselkarretje? Handig, zo ving ze de mannen die, hun gulp nog dichtknopend, naar buiten kwamen en zich dan opgelucht bedachten, dat ze best trek hadden .... Wat zou harder gestonken hebben, de mosselkar of de krul?

Op de achtergrond, de noordzijde van het Oostplein. Tussen de winkel in piano's en orgels links, en het huisje rechts, komt de (kromme) Korte Warande op het Oostplein uit. Rechts buiten de foto, direct naast het huisje, liep de Hoge Boezem.

Nieuwe Markt, circa 1920

Een stuk appetijtelijker, deze Kaat. Ze trekt dan ook veel volk, het loopt gewoon storm aan haar kar.

Lijnbaan, circa 1960

De mosselkarren zijn verdwenen, maar er voor in de plaats kwamen de haringkarren, waar Hollandse Nieuwe worden geserveerd. Tegenwoordig worden de visjes gepropageerd door hele of halve Miss Hollands, maar in 1960 was dat nog niet zo in de mode. Dit Haringvrouwtje zou, bij wijze van spreken, al voor de oorlog op de Nieuwe Markt hebben kunnen staan ....

Rotterdam toen en nu