GRASHOFF  -  Provenierssingel  49......

Ook dit pand heeft een kleurrijke historie gekend. Een groter contrast met de laatste gebruiker is nauwelijks denkbaar wanneer we dat vergelijken niet de eerste bedrijfsfuncties. In 1897 start de bierhandelaar Th. Middeldorp er een proeflokaal. Wanneer hij in 1900 verhuist naar nummer 83 om er een koffiehuis te beginnen, begint in diens plaats de firma 'van Stockum en Bommel' er een handel in wijn en gedistilleerd.
Wat later, in 1909, is er de 'Koninklijke fijne vleeschwaren & conservenfabriek N. V.' van E. Noacks gevestigd en in 1918 vinden we hier de 'Fijne vleeswaren' van L.H.N. Hesemans. Die werd niet veel later opgevolgd door opnieuw een branche-genoot, de 'Vleeschhouwer-Spekslager' R.F. Milort.
In 1927 verandert de bestemming opnieuw, nu in een kantoorboekhandel en leesbibliotheek, met H.F. van Straten als eigenaar. Het pand staat leeg wanneer in juni 1940 de firma W. & J. Grashoff er start met een winkel in fournituren.
1981. Provenierssingel 49 hoek van Waerschutstraat met Knopenwinkel van Grashoff.

De Fa. GRASHOFF

Broer en zus Willem en Johanna Grashoff beginnen in 1888 met een winkel in fournituren aan het Steiger 29. Willem wordt kleermaker en Johanna, inmiddels getrouwd met ene Westermann, zet de zaak voort. In 1915 komt hun zoon in de zaak die er tot 1983 zal blijven. Het Steiger, een voor de oorlog in Rotterdam bekende straat, lag achter de Hoogstraat, maar werd op 14 mei 1940 weggevaagd door het bombardement. Een maand later betrekt de firma het pand aan de Provenierssingel waar men helemaal opnieuw moet beginnen omdat alles verbrand is. Het blijft een echt familiebedrijf want in 1952 wordt zoon M. Westermann medefirmant.

Klanten kwamen er van heinde en verre, want Grashoff was de beroemdste fourniturenzaak van heel Zuid-Holland. Tot het laatst toe ademde het een ouderwetse sfeer, getuige de beschrijving in het Rotterdams Nieuwsblad ter gelegenheid van het 100- jarig bestaan in 1988:

"In de winkel hoge houten rekken met talloze kartonnen doosjes met knopen erin, dezelfde knoopjes aan de voor kant van de doos geplakt. Een rechte houten toonbank en de eenvoudige etalages met verschillende artikelen.
We verkopen alles om zelf kleding te maken, behalve de stof. We hebben vijf- á zesduizend verschillende knopen in ons assortiment. Daarnaast nog een paar duizend artikelen, zoals elastiek in tien breedtes, ritssluitingen tot een lengte van twee en een halve meter, garens, gespen, voeringen, dozen vol tressen en band, tien soorten vingerhoeden, en echte stikzijde."

Er was katoen, haardoek en echt kleermakersbinnenwerk met getwijnd paardehaar. Zelfs werden er nog de z.g. sousbras (gewatteerde transpireerlapjes) in verschillende soorten en kleuren verkocht die onder de oksels gedragen werden.
Een klosje zij kostte in 1940 negen cent, in 1988 een gulden tachtig. De financiële administratie werd tot het laatst toe handmatig gedaan en was natuurlijk buitengewoon arbeidsintensief. De voorraad werd niet echt bijgehouden en bestellen ging daarom als volgt: als er van het magazijn de laatste doos knopen naar de winkel verhuisde werd een nieuwe doos besteld.
1988. Provenierssingel 49. Interieur knopenwinkel M.Klestermann en medewerkster.
Veel kleuren van de knopen waren modegevoelig. Ook uit het jubileumverslag:

Zijn assortiment past hij wel aan bij de heersende mode "Kleur is voor ons vooral belangrijk. Ik moet weten welke kleur in de mode komt, want dan moet ik bijpassende knopen bestellen." Dat de smaak van het publiek ook verandert merkt Westermann aan de verkoop. Een paar jaar geleden raakte hij felgroen en -blauw aan de straatstenen niet kwijt, maar nu loopt dat wel. Sommige kleuren doen het echt nooit. "Als oranje hoogmode wordt, koop ik het toch niet in. Want welke vrouw gaat nu een oranje japon maken?"

Dat de tijd hem ongelijk heeft gegeven bewijst de mode in 1996 nu de singel 100 jaar bestaat. Alles is oranje: van gymschoenen tot hoofddeksels, van ondergoed tot zomerjassen. Maar het deert de heer Westermann niet meer: op 3 november 1995 's avonds draaide hij voor de laatste maal het licht uit van de eens zo beroemde knopenwinkel.
Rotterdam toen en nu