De Rotterdamsche Zeevaartschool.......1833 - 1933.....

 

Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de Rotterdamse Zeevaartschool is er destijds een prachtig boek over geschreven......

Oude spelling...

Het 100-jarig bestaan eener instelling is de herdenking en tevens de samenstelling van een Gedenkboek overwaard. Hoeveel te meer is dit het geval nu het geldt het eeuwfeest van onze Zeevaartschool, een onderwijsinrichting, ontstaan uit de behoeften en gegroeid door de ontwikkeling van onze havenstad en de sympathie genietend niet alleen van hen, die meer direct bij de zeevaart betrokken zijn, doch van wel haast iederen Rotterdammer. Door de eeuwen heen is het hart van jong Nederland uitgegaan naar de zee, aangetrokken door het avontuurlijke, door het mysterieuze, hetwelk in haar oneindigheid en haar onpeilbaarheid is gelegen. Onder onze zeevaarders zijn steeds mannen geweest, die door hun daden van moed en onverschrokkenheid de oogen van Nederland en zelfs van de wereld op zich vestigden. Bij kennisneming van den geringen omvang der schepen, waarmede in vroegere tijden de zeeën werden bevaren naar dikwerf onbekende bestemmingen en waarmede de grootste gevaren werden getrotseerd, moet men bewondering voelen voor het beleid en den moed van zulk een zee, manschap; de prestaties onzer zeelieden in de laatste decennia hebben ons doen zien, dat de zeevaart nog steeds "de roem onzer natie" mag worden genoemd.

Door toeneming van het verkeer tusschen de volkeren en de uit, breiding der techniek werd aan de vorming van onze zeelieden steeds hoogere eischen gesteld. Aan de practische opleiding moest een theoretische worden toegevoegd. Vóór 100 jaar op primitieve wijze aangevangen, heeft de Zeevaartschool zich in die jaren ontwikkeld tot een der eerste inrichtingen voor zeevaartonderwijs hier te lande. Haar geschiedenis en de daarin voorkomende mijlpalen zijn op kundige wijze in dit boek beschreven. Het geeft een ,beeld van haar groei en van de opleiding, welke onze zeelieden ontvangen, van wie duizenden gezagvoerders en. stuurlieden op hun beurt den naam van ons land en van den Hollandschen-zeeman hier en in den vreemde hoog houden.

De Rotterdamsche Zeevaartschool moge haar belangrijke plaats in onze stad blijven innemen, zoowel in het belang van onze zeevaart als van de zeevarenden.

Rotterdam, 30 juni 1933

De burgemeester van Rotterdam

De oprichter der Zeevaartkundige school - de heer P. van Galen

DE ROTTERDAMSCHE ZEEVAARTSCHOOL DOOR CH. A. COCHE-RET

Wie de geschiedenis van de Rotterdamsche Zeevaartschool sinds haar oprichting wil te boek stellen, vindt daarover in couranten en tijdschriften slechts uiterst schaarsche gegevens. Hij is verplicht allereerst de perkamenten bundels "Resolutiën van den Raad" der gemeente Rotterdam en de bijlagen daarvan deel voor deel na te pluizen en treft dan in het "Extract uit de registers der inkomende missiven bij de regeering der stad Rotterdam") een request aan, waaruit blijkt, dat het zeevaartkundig onderwijs - evenals zooveel andere instellingen, die te Rotterdam tot groote ontwikkeling kwamen - aan het particulier initiatief is te danken. Een zekere P. van Galen te Tiel richt tot Burgemeester en Wethouders van Rotterdam het verzoek hier een openbaren leergang te mogen openen in de zeevaartkunde en de wis- en natuurkundige vakken, die daarmede verband houden.

Het Beursgebouw, omtrent den tijd, dat de "Zeevaartkundige School" er werd ondergebracht.....

De allereerste geschiedenis van de Zeevaartschool is terug te vinden in een uitgebreide briefwisseling, die een zóó aardig beeld geeft van de volkomen zakelijkheid, waarvan het gemeentebestuur destijds blijk gaf - zij het in een naar onzen smaak wel wat ceremoniëele breedsprakigheid - dat wij eenige dier brieven in hun geheel zullen overnemen.
Op de vraag, hoe de Zeevaartschool tot stand kwam, geven zij een volledig antwoord.

Het "Zeemanshuis" te Rotterdam, waar de "Zeevaartkundige School" in 1857 gehuisvest werd.

Op 20 Juli 1832 richtte P. van Galen zich als volgt tot de

"EdelAchtbare Heeren":

"Geeft met verschuldigden eerbied te kennen P. van Galen, math. mag. phil. nat. doct., wonende te Thiel, dat hij zich thans met het bepaald doelwit te Rotterdam bevindt om aldaar te beproeven: eenen opentlijken cursus te geven in de wiskunde en derzelver toepassingen; werktuig~, sterren~ en zeevaartkunde, dat hij daartoe Rotterdam heeft gekozen uit hoofde van de bijzon~ dere belangstelling, welke men aldaar bij steeds toenemenden bloei en welvaart terecht mag vooronderstellen in al hetgeen op de bevordering van kunsten en wetenschappen eenigen invloed kan uitoefenen, dat hij derhalve het zijne wenschende bij te dragen om de belangen der maatschappij en "die van Rotterdam in 't bijzonder zooveel hem mogelijk is te helpen bevorderen, hieraan niet beter vermeent te kun~ nen beantwoorden dan op de bovenvermelde wijze aan het onderwijs in de zuivere en toegepaste wiskunde eenige meerdere uitbreiding dan thans hier geschiedt, te geven en tevens de gelegenheid open te stellen, om deze zoo nuttige wetenschappen in groote ruimte te beoefenen, dat hij echter vooraf zich eenige aanbeveling bij het publiek wenscht te verschaffen, teneinde met meerder vertrouwen zijn plan ten uitvoer te brengen, tot bereiking van welk doel hij de bescherming van UEdelAchtbaren inroepende, tevens door UEd.Achtb. zich gaarne in eene publieke betrekking geplaatst zag, dat hij alzoo van de EdelAchtbare regering dezer stad den titel zoude wenschen te ontvangen van Lector in de zuivere en toegepaste wiskunde, dat hij de vrijheid neemt aan UEd.Achtb. te doen kennen dat hij aan de Hoogeschool te Utrecht gedurende zes achtereenvolgende jaren zich bepaaldelijk heeft toegewijd aan de beoefening der wis~ en natuurkunde en aanverwandte wetenschappen en deze zijne wetenschappelijke loopbaan onder voortdurende leiding zijner geachte leermeesters Schröder en Moll heeft mogen volbrengen, dat hij de vrijheid neemt zich te beroepen op de getuigenis van deze zijne hoogleeraren van welke aan UEd.Achtb. het nevensgaande ter inzage wordt aangeboden en hierbij te voegen twee zijner akademische verhandelingen."

't welk doende,

P. VAN GALEN.

De mast op de plaats van de Zeevaartschool aan de Calandstraat......

Reeds binnen een maand heeft de heer van Galen een antwoord op zijn verzoek ontvangen.

Het tegenwoordige gebouw van de Gemeentelijke Zeevaartschool te Rotterdam......
De hoofdingang van de Zeevaartschool aan den Pieter de Hooghweg.....
Leerlingen met den leeraar, bootsman J. Mak, aan de manoeuvreertafel.....
De mast op de binnenplaats van de Zeevaartschool....in het midden directeur Th. Westerhof.....
De heer Kuiper, les gevend in Scheepswerktuigkunde en Elektrotechniek.....
Gedenkplaat op 27 september 1933 in het gebouw der Zeevaartschool te Rotterdam onthuld.......
Dr. W.C.A. van Diemen Arbeiter, de "beginselen der Gezondheidsleer" doceerend.........
Een klas van den "Cursus" in werkpakken aan het "Knoopen en Splitsen" onder leiding van den heer I. Principaal......
Rotterdam toen en nu